Praktijk voor beeldende begeleiding

Wat is Beeldende begeleiding?

Emotionele ondersteuning van mensen in de laatste levensfase en hun naasten

Emotionele ondersteuning van mensen in de laatste levensfase en hun naasten gebeurt hoofdzakelijk door het voeren van gesprekken. Voor mensen die verbaal beperkt zijn door hun ziekte, minder talig ingesteld zijn of behoefte hebben om het afscheid van het leven en hun naasten concreet vorm te geven is dit een gemis.

Beeldende begeleiding reikt deze groep mensen andere manieren aan om met emoties om te gaan en biedt op eigen wijze steun in het afscheid nemen van geliefde naasten en van het leven. In de video op deze pagina vindt u nadere toelichting.

Ik stem zorgvuldig af op wat mensen zelf belangrijk en fijn vinden. En reik, indien gewenst door de cliënt, een beeldende vorm aan die hierbij past. Vragen met betrekking tot medisch beleid wijs ik vanzelfsprekend altijd terug naar de zorgverleners.

Voor wie is beeldende begeleiding waardevol?

Ik begeleid zowel cliënten in de palliatieve fase als hun naasten. Vorm, inhoud en duur van de begeleiding stem ik af op de wensen van cliënten. Afhankelijk van hun behoefte kan mijn begeleiding bestaan uit een eenmalig contact of een reeks van contacten over een langere periode. Beeldende begeleiding kan waardevol zijn vanaf het horen van de diagnose, tijdens de (palliatieve) behandeling en in de periode tot het naderend sterven. Als mensen het fijn vinden kunnen naasten worden betrokken.

Beeldende begeleiding in de laatste levensfase kan waardevol zijn als mensen verlangen:

  • zich te kunnen ontspannen
  • iets uit het levensverhaal rond te maken
  • verbinding en nabijheid te ervaren zonder veel woorden
  • een liefdevol en bijzonder moment met dierbaren te kunnen beleven
  • dierbaren hun troost en liefde te tonen door middel van het schenken van een klein symbolisch en persoonlijk cadeau
  • zich te kunnen uiten

Karin Brandt over de betekenis van beeldende begeleiding

Resultaten van Beeldende begeleiding

Afscheid nemen

In de laatste levensfase richt alle zorg en aandacht van de omgeving zich dikwijls op de zieke mens. Het kan juist in deze fase voor cliënten heel waardevol zijn om iets terug te kunnen geven. Iets tastbaars na te laten aan geliefde naasten geeft cliënten het gevoel van betekenis te kunnen zijn, hoe ziek of zwak ze ook zijn. Veel van mijn cliënten maken afscheidscadeaus en ervaren dat als waardevol en ondersteunend.

  • Het maken en geven van een persoonlijk, klein cadeau is steunend in het proces van afscheid nemen, zowel voor de cliënt als voor de naasten.
  • Van betekenis kunnen zijn voor dierbaren draagt voor de cliënt bij aan een gevoel van zingeving.
  • Het samen beeldend bezig zijn met geliefde naasten creëert mooie en intieme momenten waar allen van genieten.
  • Een door de cliënt gemaakt cadeau en/of herinneringen aan die beeldende momenten samen zijn ondersteunend voor nabestaanden in de periode van rouw.

Zich uiten

Niet alle cliënten willen of kunnen zich verbaal uiten. Omdat ze het niet gewend zijn, een introvert karakter hebben of verbaal beperkt zijn door hun ziekte. Een groot deel van de cliënten kan met behulp van het beeldende materiaal vorm geven aan datgene wat niet in woorden te vatten is. Cliënten ervaren beeldende begeleiding als ondersteuning in het zich kunnen uiten.

Innerlijk tot rust komen

Bezig zijn met beeldend materiaal helpt om de aandacht anders te richten en afstand te kunnen nemen van overspoelende emoties, pijn of ongemak. Mensen voelen zich even geen patiënt. Ze doen iets wat ze plezier geeft. Ze creëren iets eigens in een periode waarin veel ze uit handen valt. Cliënten geven aan dat beeldende begeleiding helpt om zich fysiek, mentaal en/of emotioneel te kunnen ontspannen. Om innerlijk tot rust te komen.

Een interview met nabestaanden

In deze film spreek ik twee dochters van een mevrouw die ik heb mogen begeleiden. Zij vertellen over de waarde van de Beeldende begeleiding voor hun moeder en voor hun zelf.

Voorbeelden van beeldende begeleiding

Beeldende begeleiding van cliënten

De kennismaking vindt plaats op de plek waar de cliënt verblijft: thuis of in een hospice(unit). Als de kennismaking de cliënt goed is bevallen, maken we afspraken over de voortzetting: individueel of samen met naasten. Alles afgestemd op de wensen van de cliënt. Ook de voortzetting van Beeldende begeleiding kan plaatsvinden op de plek waar de cliënt verblijft.

Beeldende begeleiding samen met naasten kan op allerlei manier worden ingevuld. Een intiem samenzijn als gezin, samen met een (klein)kind of levenspartner of met een groepje vriend(inn)en. Cliënten die te moe zijn, vinden het vaak fijn om te kijken, anderen doen graag mee.

Wees welkom om te reageren

Bent u geïnteresseerd in Beeldende begeleiding of heeft u andere vragen?